Depresyon Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Ruh sağlığı alanında en çok gündemde olan ve gözlemlenen konulardan birisi depresyondur. Kişilerin gün içinde ya da bazı günlerde kendini üzgün, mutsuz ya da umutsuz hissetmesi normal sayılabilir ancak bu duygu durumları uzun süre devam ettiğinde ve yaşam kalitesini etkilediğinde depresif bozukluk tanısından bahsedebiliriz.

Okuma Önerileri:

–Kaygı (Anksiyete) Bozuklukları Hakkında Bilinmesi Gerekenler

–Alkol Bağımlılığı ve Alkolizm Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Depresyon kişinin dönemsel bir mod düşüklüğü yaşamasından ziyade yaşadığı depresif duygular sebebi ile düşüncelerinin, davranışlarının ve fiziksel sağlığının etkilendiği önemli bir psikolojik rahatsızlıktır. En sık karşılaşılan depresyon belirtileri arasında mutsuz ruh hali, enerji düşüklüğü, hayattan ya da yaptıklarından keyif alamama, isteksizlik bulunur.

Tarihi çok eskiye dayanan bu rahatsızlık “melankoli hastalığı” olarak da adlandırılırken günümüzde şiddetine ve türlerine göre ayrılarak ele alınmaktadır. Bazı bireyler dönemsel olarak depresyon krizlerini deneyimleyebilirler. Bu da bu kişilerin yaşam kalitelerini ve işlevselliklerini düşürebilir. Bu sebeple genellikle depresyon yaşayan kişilerin profesyonel destek almaları önerilir.

Depresyon Nedir?

Depresyon; kişinin üzüntü, mutsuzluk, istek kaybı, umutsuzluk, zevk alamama gibi duyguları en az iki hafta deneyimleyerek duygu durumunda düşüş yaşamasına sebep olan bir ruh sağlığı sorunudur. Bu ruh sağlığı sorunu yalnızca basit bir mutsuzluk halinden ibaret değildir. Kişinin düşünce ve davranış biçimini etkileyen, fiziksel sağlığında olumsuz yan etkilere sebep olan bir durumdur. Depresyon yaşayan kişilerde en sık görülen belirtiler arasında devam eden mutsuzluk hali, önceden keyif aldığı aktivitelerden zevk alamama, uyku ve iştah değişimleri, odaklanmada güçlük, motivasyon kaybı, enerji düşüklüğü vb. yer alır. Bu belirtiler iki haftadan fazla görülür ve kişinin günlük ya da profesyonel yaşamını etkilemeye başlarsa depresyon ihtimali göz önüne alınmaya başlanır.

Depresyon Türleri

Depresyon farklı sebeplerle gelişebilen ve bunun sonucunda da farklı belirtiler gösterebilen bir ruh sağlığı sorunudur.

–Majör Depresif Bozukluk: En sık görülen, şiddetli depresyon türlerinden biridir. Kişinin en az iki hafta süreyle yoğun üzüntü ve umutsuzluk deneyimlemesiyle birlikte hayattan zevk alamayan kişiler uyku ve iştah problemleri, günlük işlev kayıpları yaşarlar.

–Kalıcı Depresif Bozukluk (Distimi): Belirtileri majör depresyona göre daha hafif olsa da bu belirtiler en az iki yıl boyunca deneyimlenir. Kişi kronik ve hafif depresyon yaşar.

–Mevsimsel Duygudurum Bozukluğu (Mevsimsel Depresyon): Güneş ışığının azalması ile bağdaştırılan bu bozukluk çoğunlukla sonbahar ve kış aylarında görülür. Kişilerin enerjilerinde düşüş ve uyku hali görülür.

–Doğum Sonrası (Postpartum) Depresyon: Gebelikte ya da doğum sonrasında görülen bir depresyon türüdür. Yoğun üzüntü ve enerji düşüşü görülür. Gebelik, doğum ve sonrası süreç sebebiyle gerçekleşen hormonal değişimler, stres ve kişinin yeni hayat düzenine olan adaptasyon süreci durumu etkileyebilir.

–Psikotik Depresyon: Majör depresyon belirtilerine ek olarak kişi halüsinasyon (gerçek dışı görüntü/ses) ya da sanrılar (hezeyanlar) deneyimler. Bir uzmandan profesyonel destek alınması oldukça önemlidir.

–Bipolar Depresyon: Bipolar bozuklukta kişiler mani (aşırı enerjik) ve depresyon (çöküş) dönemleri yaşarlar. Bipolar depresyon olarak adlandırılan depresyon türünde bipolar bozukluğa sahip kişilerin depresif dönemlerine verilen addır.

–Atipik Depresyon: Dışarıdan normal, iyi gözüken kişinin iç dünyasında depresyon belirtilerini deneyimlemesidir. Dışarıdan mutlu gözüken bu kişiler arka planda yoğun üzüntü, reddedilme korkusu, uyku ve iştahta artış, fiziksel problemler gibi sorunlarla uğraşırlar.

–Premenstrüel Disforik Bozukluk (PMDD): Adet öncesinde görülen premenstrüel sendromun (PMS) çok daha şiddetli yaşandığı ve kişinin depresyon, sinirli ruh hali, kaygıyı deneyimlediği bir alt türdür. Kişiler fiziksel olarak da yoğun belirtiler yaşar ve işlevsellikleri önemli ölçüde bozulur.

Depresyonun Belirtileri

Depresyon belirtileri kişilerde değişkenlik göstermekle birlikte en yaygın belirtiler arasında yoğun üzüntü hali, zevk alamama, enerji düşüklüğü, iştahta artma/azalma, uyku sorunları, değersizlik ya da suçluluk duygusu, odaklanmada güçlük, yorgunluk, fiziksel ağrılar, unutkanlık, kararsızlık, sosyal izolasyon, ölüm/intihar düşünceleri yer alır. Bu belirtiler en az iki haftadır devam ediyor ve kişinin günlük yaşamını olumsuz etkiliyorsa mutlaka bir uzmana başvurulmalıdır.

Depresyon Neden Olur?

Kişide depresyonun görülmesinin altında yatan tek bir neden bulunmaz. Çoğu zaman farklı ve birden fazla faktörün bir araya gelmesi ile ortaya çıkar. Başlıca nedenleri arasında; genetik yatkınlık, beyin kimyası, travmatik yaşantılar, stres, kronik rahatsızlıklar, kişilik yapısı, hormonlar değişimler, ilaç kullanımı gibi biyolojik, psikolojik ya da çevresel faktörler yer alır.

Depresyon Ne Kadar Sürer?

Depresyonun süresi kişiye, uygulanan çözüm planına göre değişmekle birlikte ortalama olarak hafif depresyon birkaç hafta sürebilirken majör depresyon aylarca devam edebilir. Bu süreler erken tanı ve tedavi ile birlikte kısalabilirken tedavi edilmeyen kişiler yıllarca depresyonu deneyimleyebilir.

Depresyon Kimlerde Daha Sık Görülür?

Depresyon toplumun her kesiminde görülebilmekle birlikte toplum genelinde %15-20 oranında rastlanır. Bunlar arasında ergenler, yoğun stres yaşayan, travma öyküsü bulunan, kronik rahatsızlığa sahip, ailede depresyon öyküsü bulunan ya da sosyal destek ağı zayıf olan kişiler çoğunluktadır. Ayrıca depresyon kadınlarda erkeklere göre daha sık görülür.

Depresif Bozukluk Nasıl Geçer?

Depresif bozukluğun iyileşmesinde sıklıkla kullanılan birkaç yöntem vardır. Bunlara örnek olarak psikoterapi, doktor kontrolünde ilaç tedavisi, sosyal destek, sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz ve düzenli uyku verilebilir.

Melankoliyi Önlemek için Öneriler

Melankolinin kişinin yaşamında uzun süre yer almaması ya da tekrarlamaması için bazı alışkanlıkları edinmek kişi için faydalı olabilir. Bunlar arasında; düzenli psikoterapi desteği almak, aktif sosyal ilişkiler kurmak, uyku ve beslenme düzenine dikkat etmek, fiziksel aktivite yapmak, hobiler edinmek ve meditasyon yapmak yer alır.

Depresyon ile Başa Çıkma Yolları

Kişinin depresyonla başa çıkarken kullanacağı yöntemler arasında psikoterapi, meditasyon ve nefes egzersizleri, günlük rutin oluşturmak, düzenli egzersiz yapmak, sağlıklı beslenmek, iyi bir uyku düzeni oluşturmak, sosyal destek almak, hobi edinmek, küçük ve ulaşılabilir hedefler koyup bunları gerçekleştirmek ve özbakıma dikkat etmek yer alır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)